Μαθαίνοντας για τους σεισμούς

Η ενότητα για τους σεισμούς έχει γίνει πλέον βασική και την δουλεύω κάθε χρόνο το φθινόπωρο. Πιστεύω ότι θα έπρεπε να είναι υποχρεωτική η διδασκαλία της για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης στην Ελλάδα.

Η σειρά διδακτικής προσέγγισής της ενότητας που ακολουθώ είναι η εξής:

α) Τι προκαλεί τον σεισμό; (εδώ μπορείτε να δουλέψετε ιστορία, μυθολογία, φυσική, γεωγραφία, γλώσσα).

β) Πως αντιλαμβανόμαστε τον σεισμό με τις αισθήσεις μας; Βασικό κομμάτι του πανικού είναι το άγνωστο. Δεδομένου ότι είναι σπάνιο τα παιδιά σε τόσο μικρή ηλικία να έχουν την εμπειρία ενός σεισμού είναι καλό να την προσεγγίσουμε όπως μπορούμε στην τάξη. Άρα τι θα αισθανθούμε (δόνηση)

(τα παιδιά ανεβαίνουν ένα ένα στην πλαστική τσουλήθρα και εγώ την τραντάζω με γρήγορο ρυθμό)

τι μπορεί να ακούσουμε ,

                         (κλικ για το αρχείο ήχων)

μυρίσουμε, δούμε κτλ. Για μένα αυτό είναι το σημαντικότερο κομμάτι για τα παιδιά των μικρών βαθμίδων εκπαίδευσης και δεν θα πρέπει να το παραλείπουμε ποτέ.

γ) Τα αποτελέσματα ενός σεισμού. Διευκρινίζουμε εδώ ότι οι σεισμοί έχουν διαβαθμίσεις στην ένταση και άρα όλοι οι σεισμοί δεν είναι επικίνδυνοι. Για την ακρίβεια οι περισσότεροι δεν γίνονται καν αντιληπτοί.

δ) Τι μπορούμε να κάνουμε για να είμαστε ασφαλείς;

- Πρόληψη (πριν το σεισμό) σακίδιο σεισμού / ασφαλίζοντας το σπίτι / καταστρώνουμε ένα σχέδιο σεισμού κτλ

Δραστηριότητα για το σακίδιο του σεισμού με τις σκιές των αντικειμένων (αντιστοίχιση)

                  

- Ενέργειες κατά την διάρκεια του σεισμού μέσα και έξω από ένα κτίριο. Εδώ δουλεύω πάντα το κομμάτι με τα συναισθήματα ώστε τα παιδιά να κατανοήσουν τη διαφορά ανάμεσα στον φόβο (χρήσιμο συναίσθημα) και τον πανικό (βλαβερό συναίσθημα).

- Μετά τον σεισμό : μαθαίνουμε τα τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης/ βάζουμε σε εφαρμογή το σχέδιο σεισμού που είχαμε προετοιμάσει στο σπίτι ή στο σχολείο. Άσκηση σεισμού στο σχολείο.

Ελπίζω να σας φανεί χρήσιμο. Keep walking xxx

Σεισμοί: πειράματα, ρίχτερ και εργασίες

         Αν  κάνετε το θέμα του σεισμού και δεν πειραματιστείτε καθόλου, είναι σαν να κάνατε μισή σουλειά. Εμείς δουλεύοντας τους σεισμούς και μαθαίνοντας πως αυτοί δημιουργούνται, παίξαμε με τις τεκτονικές πλάκες (χαρτόκουτα) και παρατηρήσαμε τι συμβαίνει με τα σπίτια που βρίσκονται πάνω τους,

αλλά και με το νερό των θαλασσών (μεγάλα κύματα/ τσουνάμι)

Αυτό μας έδωσε τη δυνατότητα να πειραματιστούμε και με την ένταση. Παρατηρήσαμε τι συμβαίνει όταν το κούνημα είναι μικρό και σταδιακά μεγαλώνει. Εισάγαμε τις ορολογίες, ένταση και ρίχτερ και διαγωνιστήκαμε στο ποια ομάδα θα συμπληρώσει σωστά τα ρίχτερ στις εικόνες (0 ως 7).


Αγόρια-κορίτσια σημειώσατε “Χ”;)
                                    
Μιλώντας για την πρόληψη, ζήτησα από τα προνήπια να κατασκευάσει το καθένα ένα κτίριο με τα τουβλάκια, που να είναι τόσο δυνατό ώστε να μην το ρίχνει ο σεισμός.



Και φυσικά μετά τα νήπια έπρεπε να τα δοκιμάσουν επάνω στις τεκτονικές πλάκες.
         

Παρατηρήσαμε, οτι δεν έπεσαν τα χαμηλά κτίρια και εκείνα που ήταν “πιο μεγάλα” (είχαν περισσότερα τουβλάκια) στην βάση τους.


Φυσικά κατα τη διάρκεια της εβδομάδας κάναμε διάφορες δραστηριότητες μεταξύ των οποίων και αυτές που θα βρείτε αν κατεβάσετε το παρακάτω αρχείο (κλικ στην εικόνα).
                                                                                                                        

 
Καλή εβδομάδα να έχετε! Κeep walking xxx

Φόβος ή πανικός;

         Μια και μιλάμε για τον σεισμό είναι σημαντικό να συζητήσουμε  και για τα συναισθήματα που μας προκαλεί. Το κυρίαρχο είναι αυτό του φόβου. Τα παιδιά, όμως, δεν γνωρίζουν πόσο ωφέλιμο είναι αυτό το συναίσθημα για την επιβίωσή μας. Οπότε σήμερα θα διαχωρίσουμε τον φόβο από τον πανικό στο μυαλό μας και θα δούμε τι επιπτώσεις έχει ο καθένας στην περίπτωση που συμβεί ένας σεισμός.

Για να καταλάβουν τα παιδιά καλύτερα την διαφορά έφτιαξα ένα παιδάκι σε κατάσταση φόβου και σε κατάσταση πανικού.

Η καρδιά του παιδιού στα δεξιά μόλις αισθανθεί φόβο δίνει σήμα στο μυαλό του να σκεφτεί τρόπους προστασίας για να μην κινδυνεύσει. Αντίθετα στην καρδιά του παιδιού στα αριστερά ο φόβος μεταμορφώθηκε σε ένα μικρό τερατάκι, τον πανικό. Ο πανικός, όμως, μπερδεύει το μυαλό του παιδιού και είτε δεν μπορεί να σκεφτεί κανέναν τρόπο προστασίας είτε ο τρόπος που σκέφτεται βάζει σε κίνδυνο τη ζωή του αντί να την προστατεύει.

Στερέωσα σχοινάκια στα χέρια του κάθε παιδιού και έβαλα στο τραπέζι διάφορες εικόνες που υποδηλώνουν μια πράξη την ώρα του σεισμού ή μετά απ’ αυτόν.  Ζητούσα από τα παιδιά να μου πουν ποιο από τα δύο συναισθήματα οδήγησε κάθε φορά στην δεδομένη ενέργεια και γιατί. Είναι σημαντικό να καταννοήσουν οτι το κίνητρο πίσω από τον φόβο είναι η προστασία της ζωής μας, ενώ ο πανικός οδηγεί σε τραυματισμούς ή ακόμα και στο θάνατο.

                         

             

Μετά ακολουθώντας τη μόδα της εποχής, ξέρετε τα σλόγκαν που λένε “Keep calm and…..”, ετοιμάσαμε τα δικά μας μηνύματα και επάνω τους γράψαμε αυτά που κάνουν τον καθένα να ξεχνάει ή να διώχνει τους φόβους του.

 

Με την ευκαιρία, γνωρίσαμε και το ορθογώνιο παραλληλόγραμμο;).

Όπως και να χει εγώ ένα έχω να σας πω για το Σ/Κ που έρχεται,

 

H κυρία Πρόληψη και οι μαγικές συμβουλές της

           Υπάρχει κάτι που μπορούμε να κάνουμε για να προλάβουμε τις συνέπειες ενός σεισμού ή ο γίγαντας Εγκέλαδος είναι ανίκητος;

                                 

Εμάς μας επισκέφθηκε η Κα Πρόληψη και έφερε μαζί της και ένα σωρό μαγικές συμβουλές. Μας είπε αρχικά να κοιτάξουμε την τάξη μας και να βρούμε όλα τα  σημεία που θα ήταν επικίνδυνα σε περίπτωση σεισμού.

Εμείς τα φωτογραφίσαμε και αφού τα εκτυπώσαμε,

  

τα βάλαμε στο καβαλέτο μας και σκεφτήκαμε διάφορες λύσεις για να τα κάνουμε περισσότερο ασφαλή. Μέσα από τις λύσεις γεννήθηκαν και κανόνες, όπως “τα γυάλινα αντικείμενα τα τοποθετούμε σε χαμηλά σημεία” κτλ.

Αναγνωρίσαμε, ακόμη, τους ανθρώπους που θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν στην περίπτωση ενός σεισμού και  καταλήξαμε πως αν για κάποιο λόγο δεν μπορούμε να βρούμε κανέναν δικό μας μετά από ένα σεισμό τότε θα ζητήσουμε βοήθεια μόνο από άτομα που φοράνε τη στολή του αστυνόμου, του πυροσβέστη ή του νοσοκόμου (ΕΚΑΒ), γιατί αυτοί θα είναι εκεί για να μας βοηθήσουν και γιατί μαζί τους θα είμαστε ασφαλείς. Φτιάξαμε και τηλέφωνα με τα νούμερα έκτακτης ανάγκης (τα οποία ξέχασα να φωτογραφίσω;) ώστε να τα μάθουμε. Έκοψα τα εσωτερικά κυκλάκια για κάθε παιδί και εκείνα  ζωγράφισαν τη συσκευή και αντέγραψαν τα τηλεφωνικά νούμερα από τον πίνακα αναφοράς. Μετά με ένα διπλόκαρφο έβαλα το στρογγυλό στην συσκευή τους έτσι ώστε να μπορούν να εξασκήσουν τα τηλεφωνικά νούμερα. Εαν βαριέστε να κόψετε τα κυκλάκια των αριθμών, τότε απλά κολήστε κουμπιά ή χρωματιστά χαρτονάκια.

                                

Όμως, η Κα Πρόληψη μου έδωσε και μια τσάντα με αντικείμενα και μου είπε πως θα πρέπει με αυτά να φτιάξουμε το “σακίδιο του σεισμού”. Δυστυχώς, από τη βιασύνη της να τα μαζέψει όλα το πρωί και να προλάβει να μας τα φέρει έβαλε μέσα και κάποια που δεν χρειάζονται. Της είπα, βέβαια, να μην ανησυχεί και πως εμείς θα καταφέρναμε να διαλέξουμε τα σωστά. Όπερ και εγένετο!

Keep walking xxx

Οι αισθήσεις ενός σεισμού

        Σκέφτηκα, λοιπόν, πως δεν θα μπορούσα να προχωρήσω στο να γνωρίσουν τα παιδιά πως να προστατευτούν από τον σεισμό, εαν δεν γνώριζαν πρώτα την αίσθηση ενός σεισμού και το τι να περιμένουν σε περίπτωση που αυτός συμβεί.

Ξεκινήσαμε, λοιπόν, προσπαθώντας να αισθανθούμε αυτό το κούνημα μια και κανένας μας δεν είχε ζήσει πριν σεισμό. Τα παιδιά ανέβαιναν στο τραπεζάκι ανά δύο και εγώ κουνούσα το τραπεζάκι κάπως έτσι,

Μετά είδαμε σε βίντεο καταγεγραμμένους σεισμούς κατά τη διάρκεια των οποίων οι άνθρωποι είτε δούλευαν, είτε έτρωγαν σε κάποιο εστιατόριο, είτε ήταν σπίτι, είτε τέλος στο δρόμο. Παρατηρήσαμε επίσης, φωτογραφίες που πάρθηκαν κατα τη διάρκεια του σεισμού ή λίγα λεπτά μετά. Και αφού πήραμε μια ιδέα φτιάξαμε έναν πίνακα με τις αισθήσεις ενός σεισμού.

Έτσι τώρα γνωρίζουμε τι περίπου να περιμένουμε κατα τη διάρκεια ενός σεισμού.

Και μια και μιλήσαμε για τις αισθήσεις, είδαμε σε βίντεο πως αντιλαμβάνονται  κάποια ζώα το φαινόμενο αυτό. Μάλιστα, χωριστήκαμε σε ομάδες ζώων (σκύλοι, γάτες, πουλιά, έντομα, ψάρια)

και δραματοποιήσαμε τις αντιδράσεις τους.

 

Έτσι έφυγε και η σημερινή ημέρα:) Keep walking xxx

Μύθοι και θρύλοι για τους σεισμούς

           Αυτήν την εβδομάδα θα μάθουμε για το φαινόμενο του σεισμού. Σήμερα κάναμε μια προσπάθεια να καταννοήσουμε πως δημιουργούνται οι σεισμοί αφού πρώτα γνωρίσαμε τον πλανήτη μας και πως είναι φτιαγμένος. Τα παιδιά έκαναν τις υποθέσεις τους και μετά είδαμε εικόνες του εσωτερικού της Γης. Όμως πιο αποτελεσματική για την προσέγγιση του θέματος στάθηκε η πλαστελίνη. Με διάφορα χρώματα, αναπαράγαμε τη δομή της, ξεκινώντας από το κέντρο και φτάνοντας μέχρι τις τεκτονικές πλάκες πάνω στις οποίες βρίσκονται οι θάλασσες και η ξηρά.

Επισημάναμε οτι μόνο οι τεκτονικές πλάκες και ο πυρήνας της Γης είναι σκληρά . Τα υπόλοιπα μέρη μοιάζουν με λάβα (ρευστά) και άρα κινούνται συνεχώς. Για να το οπτικοποιήσω έβαλα σε ένα μπωλ κομμάτια από φελιζόλ να επιπλέουν πάνω σε πορτοκαλί νερό (λάβα;) και είπα στα παιδιά να φανταστούν πως κάπως έτσι επιπλέουν οι τεκτονικές πλάκες πάνω στον μανδύα.

 

Μερικές φορές οι πλάκες συγκρούονται μεταξύ τους και άλλοτε πάλι απομακρύνονται προκαλώντας  ένα δυνατό κούνημα, το σεισμό.

Μάλιστα, στα παλιά χρόνια οι άνθρωποι επειδή δεν μπορούσαν να εξηγήσουν γιατί τρέμει η Γη είχαν φτιάξει με την φαντασία τους διάφορες ιστορίες.

                                         (Παράθυρο, Τεύχος 70)

Εμείς αφού διαβάσαμε τις πέντε πρώτες και βρήκαμε τις χώρες στον χάρτη,

χωριστήκαμε σε ομάδες και ζωγραφίσαμε την κάθε ιστορία. Τα προνήπια της ομάδας σχεδίασαν, ζωγράφισαν και έκοψαν τη Γη  σε μια πρώτη γνωριμία με τον κύκλο.

Τα νήπια ζωγράφισαν τους ήρωες του μύθου της ομάδας τους. Στο τέλος, τα συνθέσαμε όλα μαζί και τα συμπληρώσαμε στον χάρτη μας. Ρωτήστε τα παιδιά γιατί νομίζουν οτι αυτές οι χώρες κυρίως έπλασαν μύθους για τους σεισμούς και όχι άλλες; Γιατί πιστεύουν οτι αυτές έχουν συχνότερα σεισμούς;

Λίγο πριν τελειώσει η μέρα μας αναφερθήκαμε στην αγάπη των αρχαίων Ελλήνων για τους μύθους και στην ύπαρξη ενός άλλου μύθου για τους σεισμούς που μιλάει για τον αρχηγό των γιγάντων, τον Εγκέλαδο. Αφού έγινε η εξιστόρηση, τους έδειξα τον γνωστό Εγκέλαδο του Ορνεράκη με το φοβερό του ρόπαλο.

Με αυτό σαν αφορμή παίξαμε ένα παιχνίδι ρυθμικής αναγνώρισης: “το ρόπαλο του Εγκέλαδου”. Τα παιδιά κάθονται σε κύκλο και για όση ώρα παίξει η μουσική ή χτυπάει η νηπιαγωγός το ταμπουρίνο, το ρόπαλο (μπαστούνι, μαγκούρα, πλαστικό ρόπαλο) γυρνάει από χέρι σε χέρι. Με το σταμάτημα της μουσικής το παιδί που κρατάει το ρόπαλο γίνεται Εγκέλαδος και χτυπάει το ρόπαλο στη Γη (προκαλεί σεισμό) αντιγράφοντας τον ρυθμό που παίζει η νηπιαγωγός στο ταμπουρίνο.

Αυτά για σήμερα. Καλή εβδομάδα και Keep walking xxx